Ofset Baskı Makineleri (1)

<< Renklerin Dili || Ofset Baskı Makineleri (2) >>

1.1.Tanımı ve Çeşitleri

Ofset baskıyı tabaka ofset ve rulo ofset olarak ikiye ayırmamız gerekir. Tabaka ofset makineları, adından da anlaşılacağı gibi kesilmiş tabaka kâğıtlara baskı yaparken rulo ofset makinelarmda bobin kâğıtlar kullanılır, bunlara ileride temas edeceğiz.

Şimdi tabaka ofset konusunu inceleyelim:

Tabak ofseti üç grupta toplayabiliriz:

1) Büro teksir makineları

2) Küçük ofset makineları

3) Orta ve büyük boy ofset makinelan

1.2.Büro Tipi Makineler

Takriben 25-35 cm baskı alanına sahip olan bu makinelerle büro için gerekli formüller, cetvel işleri, küçük el ilanları gibi şeyler basılır. Bu tip makinelerin normal çalışma alanları budur, ama ihtiyaçlar insana neler yaptıramaz. Bazı küçük matbaalarda bu makinelerle renkli kartpostal, tebrik ve hatta takvim basıldığını da görebilirsiniz. Renkli işlerin pek hassas ve temiz basılamamasın başlıca nedenleri boya ve su merdanelerinin sayı ve çap itibarıyla yetersiz olması ve ayrıca siper ve poza ayarlarının yeterince hassas olmasıdır. Genellikle negatif film ve dolayısıyla negatif hazır emayeli kalıplar kullanılır, bu kalıplar karton ve alüminyumdandır

1.3.Küçük Ofset Makineleri

Büro teksir makineleri da aslında küçük ofset makineleri sınıfına dahildir. Fakat küçük ofset makinesi derken 46-64 cm makineler dahil olmak üzere tüm bu ebadın altındaki makineler kastedilir. Çok çeşitli fabrikalar bu tür makineler imal etmektedirler.

ı-Küçük ofset makinelerinin çalışma sistemleri

Çok değişik ebat, baskı sürati ve kalitede makine bulunması nedeni ile seçimde yardımcı olabilmek kastıyla bazı özelliklerden söz etmekte yarar vardır. Çünkü bu ölçüdeki makinelerin alıcısı çoktur. Halbuki büyük boy tabaka ofset veya rulo ofset alımından önce zaten piyasa araştırması tüm detayları ile yapılmaktadır veya yapma imkanını büyük firmalar bulabilirler.

Makinenin boya ve su ünitesinin sahip olduğu merdane sayısı arttıkça, boya-su dengesi kolay sağlanır. Boya kâğıda daha eşit biçimde dağılır. Makinenin çift kâğıt veya kâğıtsız baskı yapmasını önleyen kontrol sistemine sahip olması bir avantajdır. Makinenin baskı ölçüsü, çok kullanılan kâğıt normuna uygun olmalıdır.

Makinenin numaratör, perforaj veya ikinci bir rengi de basabilecek konstrüksiyona, sahip olup olmadığı araştırılabilir.

Makinenin geçirebileceği kâğıt kalınlığı bir hayli önemli olabilir.

Makinenin sağlamlığı ve ağırlığı, titreşim yapıp yapamayacağı hakkında bir fikir verebilir.

Bütün bu özellikler ve saatteki baskı sürati makinenin fiyatı ile doğru orantılı olmalıdır.

1.4.Orta ve Büyük Ofset Makineleri

Bu gruba 50-70 cm den 110-160 cm ebadındaki kâğıtlara baskı yapabilen makineler dahildir.

Bu alanda 15-20 fabrikanın ürettiği 100 ün üzerinde makine modeli bulunmasına rağmen, makinelerin konstrüktif özellikleri birbirine çok yakın olduğu için bunları kavramak, küçük ofset ve rulo ofsetlere oranla daha kolaydır.

1970 yıllarına kadar genellikle tek renkli makineler çoğunlukta idi. Fakat artık bu makineler çoğunlukla küçük matbaalar tarafından kullanılmaktadır. Kapasitesi büyük olan matbaalar tek renkli makineleri 3. veya 5. renk baskısı, yaldız baskısı veya arka baskı için kullanmaktadır. Çift renkli ve 4 renkli ofset baskı makineleri daha rasyonel basım imkanı sağlamaktadır. Tüm ofset makinelerinin ortak özelliği, kalıp, kauçuk ve baskı kazanlarının silindirik biçimde olması ve dönerek hareket etmesidir. Bu özellik, ofsetin hızlı bir baskı sistemi olmasını sağlamıştır. Boya – su dengesinin sağlanmasından doğan problemlerin ortadan kaldırılması ve renk doyumunun sağlanması için letterset denilen, fotopolimer klişelerle baskı yapan kuru ofset makineleri geliştirilmiştir. Ancak bunlarla ulaşılan kalite henüz tam tatmin edici değildir.

1.4.1.Tek Renkli Makineler

Bu makinelar üç silindir sistemi ile çalışır: Kalıp, kauçuk ve baskı kazanları normal olarak aynı büyüklüktedir. Bazı makineların baskı kazanı küçüktür. Kauçuk ve kalıp kazanının çapları ise iki kat çapındadır. Diğer önemli özellikleri kâğıt ebadına göre değişmektedir. Makinelar arasında başkaca kayda değer bir farklılık yoktur. Çünkü makineda yüksek baskı süratine ulaşmak ve kalite faktörleri, donanımdan tasarruf etmeyi engellemektedir.

1.4.2.Çok Renkli Makineler

a-Silindir düzenine göre makineler

1-Parelel dizi kazan sistemi

tek renkli makinelardaki kal, kauçuk, baskı kazan takımları birbiri ardına birbirlerine paralel olarak dizilmiştir. Her ünite, yani kazan takımı ayrı baskı kazanına sahiptir. Üniteler arasında bulunan nakil kazanı, kâğıdın taşınmasını sağlar. Renk sayısına göre üniteler altıya kadar çıkar. Mesela, dört renk ön ve iki renk arka baskısı yapılan kâğıt, istife gider. M.A.N. Nebiolo, Color-metal Marinoni, Planeta gibi makinelar böyle çalışır.

2-Roland beş kazanlı sistem

Burada iki kalıp ve iki kauçuk kazanı arasına bir baskı kazanı yerleştirilmiştir. Kazanlar dikey biçimde ve hafif kavisli olarak dizilmiştir. İki renk baskısı yapılan kâğıt, zincirli taşıma sistemi tarafından alınır ve diğer çift renk ünitesine veya istife gönderilir. Roland, Solna ve König-Bauer fabrikaları bu sistemi uygulamaktadırlar.

3-V sistem makineler

yan yana dizilen iki kalıp ve iki kauçuk kazanının altında bir baskı kazanı bulunur. Çift renk basan bu ünite bir V şekli oluşturur. Çift renk baskı yapılan kâğıt, aktarma kazanı vasıtası ile diğer üniteye geçerek diğer iki rengi alır veya istife gider. Çift veya 4 renkli Doğu Alman yapısı Planeta makinelanndan bazıları bu sisteme sahiptir.

4-Satelite sistem makineler

Dörts veya daha fazla baskı ünitesi bir büyük baskı kazanı etrafında toplanmıştır. Makaslar kâğıdı bir defa tutar ve tüm renklerin basımından sonra taşıma ünitesine teslim eder. Bu sistemin avantajı ayar hassasiyetini büyük ölçüde sağlamasındadır. Bu sisteme “Vomag” sistemi de denmektedir.

5-Ön –Arka baskı makineleri

Bu sistemde tabaka kâğıt, aynı baskı ünitesinde hem ön, hem de arka yüzüne baskı alır ve üniteyi terk eder. Burada kauçuk kazanlar arasından geçen kâğıt, gerekli baskı basıncını her iki kauçuk kazanlarından alır. Kauçuk

Düzeltilen kâğıt, poza tertibatı tarafından yana doğru çekilerek, onun yan düzgünlüğü de sağlanmış olur. Yan poza, ileri geri hareket eden bir segman ve bunun da üzerindeki yine hareketli bir kâğıdı yana doğru çeken makaralardan oluşur. Her ikisi, durdurulmuş olan kâğıdı 2-6 mm çeker.

Diğer yazılar